Παιδιατρικό Υπερηχογράφημα

Το υπερηχογραφημα υψηλής ευκρίνειας είναι ιδιαίτερα χρήσιμο σε παιδιατρικές εφαρμογές, όπου απαιτείται υψηλή διακριτική ικανότητα σε πολύ μικρές και επιφανειακές δομές, όπως σε παθήσεις θυρεοειδούς αδένα-τραχήλου, μυοσκελετικού συστήματος και εντέρου.

Αναλυτικά, εκτελούνται οι εξετάσεις:

  • Άνω και Κάτω κοιλίας
  • Θωρακος
  • Νεφρών
  • Πυλωρού
  • Οισοφάγου
  • Γαστρενετερικού συστήματος
  • Έσω γεννητικών οργάνων
  • Εγκεφάλου
  • Τραχήλου-Θυρεοειδή
  • Νεογνικών Ισχίων  (Δυναμική εξέταση)
  • Μυοσκελετικού
  • Έλεγχος περιφερικών αρθρώσεων για Νεανική Ρευματοειδή Αρθρίτιδα

ΤΟ ΥΧ ΜΥΟΣΚΕΛΕΤΙΚΟΥ 

Το ΥΧ αποτελεί εξαιρετική μέθοδο για τη απεικόνιση του αναπτυσσόμενου μυοσκελετικού συστήματος αφού επιτρέπει τη λεπτομερή ανάλυση του χόνδρινου σκελετού, είναι καλά ανεκτό, γρήγορο, ασφαλές (χωρίς ιοντίζουσα ακτινοβολία) και δεν απαιτεί καταστολή. Εκτός από τη συγγενή δυσπλασία του ισχίου, με το ΥΧ είναι δυνατόν να αναγνωριστούν οστεοχονδρινες κακώσεις, αποσπαστικά κατάγματα, κατάγματα περιοστέου και επιφανειακών μακρών οστών (green stick, torus), αποφυσίτιδες (Osgood Schlatter, Sinding-Larssen-Johansson, κλπ), συνδεσμικές κακώσεις (πχ σε διαστρεμα ποδοκνημικής), αρθρική συλλογή στο ισχίο (παροδική υμενίτιδα/σηπτική αρθρίτιδα) ή σε άλλες αρθρώσεις, νόσο Perthes κ.α. Σε πολλές από τις παραπάνω περιπτώσεις (ιδιαίτερα τα κατάγματα), το ΥΧ συμπληρώνει την απλή ακτινογραφία στη διάγνωση ή αποκλεισμό της παθολογίας (ιδίως σε περιπτώσεις κλινικής υποψίας με αρνητική ή ανεπαρκή τεχνικά ακτινογραφία).

ΥΧ ΓΙΑ NEANIKΗ ΡΕΥΜΑΤΟΕΙΔΗ ΑΡΘΡΙΤΙΔΑ (Juvenile Idiopathic Arhtritis-JIA)

Επίσης με το ΥΧ είναι δυνατή η διάγνωση αλλοιώσεων νεανικής ρευματοειδούς αρθρίτιδας σε πρώιμη φάση. Ο ρόλος του ΥΧ είναι ιδιαίτερα σημαντικός στην πρώιμη προσβολή, όπου με το ΥΧ αναδεικνύονται ενεργείς αλλοιώσεις σε περισσότερες αρθρώσεις από ό,τι είναι κλινικά ή ακτινολογικά εμφανές, συμβάλλοντας στην έγκαιρη διαγνωση και ακριβή σταδιοποίηση της αρθρίτιδας.

Συγκεκριμένα, σε παιδί με παρατεταμένο πόνο στις αρθρώσεις με ή χωρίς ιστορικό κάκωσης γίνεται:

Α) ΥΧ της πάσχουσας άρθρωσης για να προσδιοριστεί αν τα ευρήματα είναι τραυματικής αιτιολογίας ή ενδεικτικά νεανικής αρθρίτιδας

Β) Αν βρεθούν ευρήματα ενδεικτικά Νεανικής Ιδιοπαθούς Αρθρίτιδας στην συμπτωματική άρθρωση, είναι δυνατόν να γίνει ΥΧ έλεγχος όλων των περιφερικών αρθρώσεων άνω και κάτω άκρων καθώς και χαρτογράφηση και βαθμονόμηση των αλλοιώσεων και της ενεργότητάς τους. Η εξέταση αυτή επιτρέπει στον παιδορευματολόγο την πρώιμη ανίχνευση πολυαρθριτικής προσβολής, ώστε να χορηγηθεί εγκαίρως θεραπεία με επακόλουθη βελτίωση της πρόγνωσης, ενώ παράλληλα θα λειτουργήσει σαν εξέταση αναφοράς για παρακολούθηση της ανταπόκρισης στη θεραπεία.

ΥΧ ΝΕΟΓΝΙΚΩΝ ΙΣΧΙΩΝ

Αναδεικνύει τη δυσπλασία - συγγενές εξάρθρημα του ισχίου καθώς και την παρουσία ενδαρθρικής συλλογής.

Ο προληπτικός έλεγχος για δυσπλασία- συγγενές εξάρθρημα ισχίου με υπερηχογραφημα πρέπει να γίνεται με την ολοκλήρωση του 1ο μήνα ζωής (4-6 εβδομάδες). Η εξέταση μπορεί να γίνει με διάφορες τεχνικές. Η συνηθισμένη τεχνική στην κεντρική Ευρώπη είναι αυτή της στατικής εξέτασης (τεχνική Graf), όπου με το ισχίο σε ακινησία σε συγκεκριμένη θέση μετρώνται δύο γωνίες (α και β) και, ανάλογα με τις τιμές τους και την ηλικία του παιδιού, το ισχίο κατατάσσεται σε κατηγορίες (φυσιολογικό, φυσιολογικά ανώριμο, εξαρθρώσιμο κλπ). Η τεχνική αυτή συχνά οδηγεί σε υπερδιάγνωση ανώριμων ισχίων που απαιτούν επανέλεγχο πριν το 3μηνο.

Μια άλλη τεχνική που χρησιμοποιείται πολύ στην Γαλλία και Αγγλία είναι η δυναμική εξέταση. Η τεχνική αυτή προσομοιάζει με την κλινική εξέταση (του παιδιάτρου ή του ορθοπαιδικού), όπου τοποθετείται το ισχίο σε δυνητικά εξαρθρώσιμη θέση (δηλ σε προσαγωγή και εσω στροφή) και εκτιμώνται α) μορφολογιά κριτήρια (σχήμα κεφαλής και επιχειλίου χόνδρου β) ποσοστό κάλυψης μηριαίας κεφαλής γ) απόσταση κεφαλής από ηβοισχιακό κλάδο. Η εξέταση επιτρέπει την ανάδειξη ανατομικών παραλλαγών που προκαλούν σφικτά ισχία (πχ σπασμός προσαγωγών) και συσχετίζεται καλύτερα με τα ευρήματα της κλινικής εξέτασης.

Στο Ιατρείο μας η εξέταση του νεογνικού ισχίου περιλαμβάνει και τις δύο τεχνικές, ώστε να γίνει επιβεβαίωση των ευρημάτων με δύο τρόπους (στατικό και δυναμικό).

ΥΧ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ:

Εκτελείται μόνο σε νεογνά και βρέφη και όταν η πρόσθια πηγή είναι ανοιχτή (περίπου μέχρι τον 12ο μήνα), γιατί η πηγή αποτελεί το παράθυρο από το οποίο εισέρχονται οι υπέρηχοι για να απεικονίσουν τον εγκέφαλο. Συνήθως ως παράθυρο χρησιμοποιείται η πρόσθια πηγή («μαλακό») και σε ειδικές περιπτώσεις η ινιακή και οι κροταφικές πηγές. Συστήνεται από τον παιδίατρο σε συγκεκριμένες περιπτώσεις (όχι δηλ σε όλα τα νεογνά) και αναδεικνύει πολλές παθήσεις του εγκεφάλου (πχ κύστεις, υδροκέφαλο, αιμορραγίες, γερμινόλυση σε πρόωρα, συγγενείς ανωμαλίες, όγκους κλπ). Είναι ο πρώτος έλεγχος που πραγματοποιείται σε βρέφη με υποψία για τις παραπάνω δια   ταραχές. Η εξέταση μπορεί μόνο να επιβεβαιώσει την υποψία αλλά όχι να την αποκλείσει (δηλ έχει θετική αλλά όχι αρνητική προγνωστική αξία) και αναλόγως των ευρημάτων μπορεί να ακολουθήσει συμπληρωματικά Μαγνητική Τομογραφία.

 YX ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ-ΝΩΤΙΑΙΟΥ ΣΩΛΗΝΑ:

Γίνεται μόνο σε νεογνά/βρέφη και περιορίζεται στην ανάδειξη συγγενών διαταραχών σπονδυλικής στήλης-νωτιαίου σωλήνα που ανήκουν στο φάσμα του δυσραφισμού (δυσχιδής ράχη, λίπωμα τελικού νηματίου, συρρίγιο κλπ). Είναι ο πρώτος έλεγχος που πραγματοποιείται σε βρέφη με υποψία για τις παραπάνω διαταραχές. Η εξέταση μπορεί μόνο να επιβεβαιώσει την υποψία αλλά όχι να την αποκλείσει (δηλ έχει θετική αλλά όχι αρνητική προγνωστική αξία), και συχνά απαιτείται συμπληρωματικά Μαγνητική Τομογραφία.

ΥΧ ΤΡΑΧΗΛΟΥ-ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ:

Είναι η ιδανικότερη εξέταση που επιτρέπει τη διάγνωση παθήσεων του θυρεοειδούς σε βρέφη και παιδιά (πχ όζοι, θυρεοειδίτιδα), συγγενών αλλοιώσεων και κυστεων (πχ βραχιακή κύστη, κυστικό υγρωμα, κύστη θυρεογλωσσικού πόρου), παιδιατρικού ραιβόκρανου και βλάβων του στερνοκλειδομαστοειδούς μυός ( πχ ίνωμα), παθολογία του παιδιατρικού θύμου αδένα (πχ εκτοπος θύμος), μορφολογία των  τραχηλικών λεμφαδένων και χωροκατακτητικών αλλοιώσεων.

ΥΧ ΘΩΡΑΚΟΣ:

Λόγω της παρουσίας του αέρα που αποτελεί φραγμό στην διάδοση των ήχων, ο πνεύμονας δεν ελέγχεται με το υπερηχογράφημα. Απεικονίζονται μόνο περιφερικές βλάβες του πνεύμονα που ακουμπούν στον υπεζωκότα δηλ στα τοιχώματα του πνεύμονα (π.χ. πνευμονίες, ατελεκτασίες, αποστήματα, βρογχογενής κύστη) και μπορεί να ελεγχθεί επίσης η ύπαρξη υπεζωκοτικών συλλογών (υγρό στον πνεύμονα) , ο χαρακτήρας (κυστικός ή συμπαγής) χωροκατακτητικών εξεργασιών του μεσοθωρακίου και εξεργασίες του θωρακικού τοιχώματος.

ΥΧ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ:

Λόγω της παρουσίας του αέρα που αποτελεί φραγμό στην διάδοση των ήχων , ο οισοφάγος, ο στόμαχος και το έντερο δεν ελέγχονται με το υπερηχογράφημα.

Με το ΥΧ ΟΙΣΟΦΑΓΟΥ  μπορεί να διαγνωστεί μόνο γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση (δηλ αν γυρίζει πισω περιεχόμενο στομάχου) η συγγενής διαφραγματοκήλη και η υπερτροφική πυλωρική στένωση (αιτία εμετων σε βρεφη).

Με υπερηχογραφημα μπορεί ακόμα να διαγνωστεί φλεγμονή της σκωληκοειδούς απόφυσης, των μεσεντέριων λεμφαδένων (μεσεντέρια λεμφαδενίτιδα) και ο εγκολεασμός του εντέρου και απεικονίζονται κυστικοί σχηματισμοί (κύστεις επίπλου, κύστεις μεσεντερίου).

ΥΧ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ-ΓΕΝΝΗΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ 

U/S ΝΕΦΡΩΝ - ΚΥΣΤΕΩΣ: Το υπερηχογράφημα είναι η πρώτη απεικονιστική μέθοδος διάγνωσης των συγγενών ανωμαλιών και αλλοιώσεων αποφρακτικού τύπου που προκαλούν υδρονέφρωση (στένωση πυελοουρητηρικής συμβολής, στένωση κυστεοουρητηρικήςσυμβολής, λιθίαση, διπλο πυελοκαλυκικό). Δεν μπορεί να αναδείξει την κυστεοουρητηρική παλινδρόμηση και γι αυτό (όταν υπάρχει υποψία) γίνεται περαιτέρω ελεγχος. Με το υπερηχογράφημα γίνεται επίσης διάγνωση κυστικών βλαβών, παρεγχυματικών αλλοιώσεων, κακώσεων και χωροκατακτητικών εξεργασιών στους νεφρούς και κύστη.

Με ΥΧ ΟΣΧΕΟΥ - ΟΡΧΕΩΝ  στα αγόρια έλεγχος της κρυψορχίας, της κύστης του σπερματικού τόνου, της βουβωνοκήλης, της υδροκήλης και της κιρσοκήλης, συστροφής όρχεως, και άλλων αλλοιώσεων του όρχεως και της επιδιδυμίδας.

Με το ΥΧ ΜΗΤΡΑΣ – ΩΟΘΗΚΩΝ στα κορίτσια ελέγχονται τα έσω γεννητικά όργανα και οι παθήσεις που προκαλούν ανωμαλίες της εμμήνου ρύσης. Ελέγχεται επίσης η παρουσία ευρημάτων ενδεικτικών πρώιμης ήβης (με απεικόνιση της μορφολογίας και του μεγέθους των ωοθηκών και της μήτρας).